Ôn tập Chương 1 - Toán 10
Ôn tập Chương I: Mệnh đề và tập hợp - Toán 10 Kết nối tri thức.
Ôn tập Chương I: Mệnh đề và tập hợp
I. Tóm tắt lý thuyết trọng tâm
- Mệnh đề là một câu khẳng định có tính đúng hoặc sai. Một câu không thể vừa đúng vừa sai.
- Mệnh đề phủ định : Nếu đúng thì sai, và ngược lại.
- Mệnh đề kéo theo : Chỉ sai khi đúng và sai.
- Mệnh đề đảo: Mệnh đề đảo của là .
- Mệnh đề tương đương : Đúng khi cả và cùng đúng hoặc cùng sai.
- Kí hiệu và :
- : “Với mọi thuộc , đúng”.
- : “Tồn tại ít nhất một thuộc sao cho đúng”.
- Tập hợp: Các cách xác định tập hợp (liệt kê phần tử hoặc nêu tính chất đặc trưng).
- Tập con: .
- Tập hợp bằng nhau: và .
- Các phép toán:
- Giao: và .
- Hợp: hoặc .
- Hiệu: và .
- Phần bù: Nếu , .
II. Dạng toán tổng hợp
Phương pháp giải:
- Chuyển đổi ngôn ngữ từ mệnh đề sang tập hợp (ví dụ: điều kiện của biến là các khoảng, đoạn).
- Sử dụng biểu đồ Venn để trực quan hóa mối quan hệ giữa các tập hợp.
- Với các tập hợp số là khoảng, đoạn, hãy biểu diễn trên trục số để thực hiện các phép toán giao, hợp, hiệu.
Cho mệnh đề . a) Phát biểu mệnh đề phủ định . b) Xét tính đúng sai của .
Xem lời giải
a) Phủ định của là , phủ định của là . Vậy .
b) Xét tam thức có và hệ số . Theo định lý về dấu tam thức bậc hai, với mọi . Vậy mệnh đề đúng.
Cho hai tập hợp và . Xác định .
Xem lời giải
Biểu diễn trên trục số:
- : Phần chung của và là .
- : Hợp của hai khoảng là .
- : Những phần thuộc nhưng không thuộc là .
- .
Cho và . Tìm để .
Xem lời giải
Để thì: . Vậy .
Trong một lớp học, có 25 học sinh giỏi Toán, 23 học sinh giỏi Lý, 10 học sinh giỏi cả hai môn. Hỏi lớp đó có bao nhiêu học sinh giỏi ít nhất một môn (Toán hoặc Lý)?
Xem lời giải
Gọi là tập học sinh giỏi Toán, là tập học sinh giỏi Lý. Số học sinh giỏi ít nhất một môn là . Công thức: . học sinh.
Một siêu thị khảo sát 100 khách hàng về việc mua hai loại thực phẩm A và B. Kết quả có 60 người mua A, 45 người mua B, và 20 người không mua loại nào. a) Có bao nhiêu người mua cả hai loại A và B? b) Có bao nhiêu người chỉ mua loại A?
Xem lời giải
Tổng số khách hàng là 100. Số người mua ít nhất một loại thực phẩm (A hoặc B) là: người. Gọi lần lượt là số người mua A và B. . . a) Số người mua cả hai loại là 25 người. b) Số người chỉ mua loại A là: người.
III. Trắc nghiệm ôn tập
IV. Bài tập tự luận tổng hợp
Câu 1. Cho tập hợp và . a) Liệt kê các phần tử của tập và . b) Tìm . c) Tìm tất cả các tập con của tập . d) Tìm tập .
Đáp án
a) , . b) , , . c) . d) .
Câu 2. Cho các khoảng . a) Xác định và . b) Xác định . c) Tìm . d) Biểu diễn các tập hợp trên lên cùng một trục số.
Đáp án
a) , . b) . Vậy . c) . . d) (Học sinh tự biểu diễn trên trục số)
Câu 3. (Tham số) Cho hai tập hợp và . a) Với , tìm . b) Tìm để . c) Tìm để . d) Tìm để là một khoảng.
Đáp án
a) Với , . Khi đó . b) Để thì . c) Để thì hoặc . hoặc . d) là một khoảng khi và có phần giao không rỗng. Điều kiện để là và . và . Vậy .
Câu 4. Lớp 10A có 45 học sinh. Trong đó có 20 học sinh thích chơi đá bóng, 15 học sinh thích chơi bóng bàn, 10 học sinh thích cả hai môn này. a) Có bao nhiêu học sinh chỉ thích chơi đá bóng? b) Có bao nhiêu học sinh chỉ thích chơi bóng bàn? c) Có bao nhiêu học sinh thích ít nhất một trong hai môn? d) Có bao nhiêu học sinh không thích môn nào trong hai môn trên?
Đáp án
Gọi là tập học sinh thích đá bóng, là tập học sinh thích bóng bàn. , , . a) Số học sinh chỉ thích đá bóng: học sinh. b) Số học sinh chỉ thích bóng bàn: học sinh. c) Số học sinh thích ít nhất một môn: học sinh. d) Số học sinh không thích môn nào: Tổng số học sinh - học sinh.
Câu 5. (Thực tế) Một công ty du lịch khảo sát 200 khách hàng về việc mua hai loại thực phẩm A và B. Kết quả: 120 người muốn đi Nha Trang, 100 người muốn đi Đà Lạt, 40 người không muốn đi cả hai nơi này. a) Tính số người muốn đi cả hai nơi. b) Tính số người chỉ muốn đi Nha Trang. c) Tính số người chỉ muốn đi Đà Lạt. d) Nếu công ty chỉ tổ chức tour đi một trong hai nơi, họ nên chọn nơi nào để phục vụ được nhiều khách nhất? Tại sao?
Đáp án
Tổng số khách hàng là 200. Gọi là tập khách muốn đi Nha Trang, là tập khách muốn đi Đà Lạt. , . Số người không muốn đi cả hai nơi là 40. Số người muốn đi ít nhất một nơi là người. a) Số người muốn đi cả hai nơi: người. b) Số người chỉ muốn đi Nha Trang: người. c) Số người chỉ muốn đi Đà Lạt: người. d) Nếu chỉ tổ chức tour đi một nơi:
- Đi Nha Trang: phục vụ được 120 khách.
- Đi Đà Lạt: phục vụ được 100 khách. Công ty nên chọn Nha Trang vì có nhiều khách muốn đi hơn (120 so với 100).
Câu 6. Cho mệnh đề phủ định và xét tính đúng sai: a) . b) . c) . d) .
Đáp án
a) . Xét tam thức có và hệ số . Do đó với mọi . Mệnh đề là đúng. b) .
- Nếu chẵn, . Khi đó , chia 4 dư 1.
- Nếu lẻ, . Khi đó , chia 4 dư 2. Trong cả hai trường hợp, không chia hết cho 4. Vậy mệnh đề là sai. c) . Mệnh đề là sai. Ví dụ, với , và . Ta có . Hoặc, với , , nên là , điều này sai. Với , . Mệnh đề trở thành , mâu thuẫn với . d) . Mệnh đề là sai. Vì . Mà là số vô tỉ, không thuộc .
Câu 7. Chứng minh bằng phương pháp phản chứng: “Nếu là số lẻ thì là số lẻ” (với ). a) Giả sử phản chứng là gì? b) Khai triển biểu thức (số chẵn). c) Rút ra mâu thuẫn. d) Kết luận mệnh đề ban đầu.
Đáp án
a) Giả sử là số chẵn. b) . c) Suy ra là số chẵn, mâu thuẫn với giả thiết lẻ. d) Vậy phải là số lẻ.
Câu 8. Cho tập . a) Viết các tập con có 3 phần tử của X chứa số 5. b) Tính tổng số tập con của X. c) Tìm tập sao cho . d) Có bao nhiêu tập con của X không chứa số 2 và số 4?
Đáp án
a) . b) . c) Tập A chứa 1 but không chứa 2. Các phần tử còn lại 5 tùy chọn. d) Loại 2 and 4, còn 5 tập con.
Câu 9. Một nhóm học sinh gồm 12 em đi cắm trại. Có 7 em mang theo bánh ngọt, 5 em mang theo nước uống, 3 em không mang cả hai thứ. a) Vẽ biểu đồ Venn mô tả tình huống. b) Có bao nhiêu em mang cả bánh và nước? c) Có bao nhiêu em chỉ mang bánh? d) Nếu mỗi em chỉ được phân công mang tối đa 1 thứ, nhóm cần thêm bao nhiêu người để đảm bảo 7 em mang bánh và 5 em mang nước?
Đáp án
b) em. c) em. d) Hiện có 9 em mang đồ, cần 7+5=12 suất. Thiếu 3 người.
Câu 10. (Tổng hợp) Cho and . a) Liệt kê A và B. b) Tìm . c) Cho . Tìm m để có đúng 2 phần tử. d) Xác định tập .
Đáp án
a) , . b) , . c) . Để giao có 2 phần tử (2), ta cần . d) loại các số 2 .
Luyện tập trắc nghiệm
Câu hỏi ngẫu nhiên từ ngân hàng đề — kiểm tra kiến thức ngay!
🚀 Làm bài trắc nghiệm →