📌 Đề bài (Trả lời ngắn):
Để tri ân khách hàng nhân dịp khai trương chi nhánh mới, một siêu thị tổ chức chương trình tặng phiếu mua hàng ưu đãi diễn ra trong $6$ ngày liên tiếp. Trong ngày đầu tiên, siêu thị đã phát tặng $50$ phiếu. Kể từ ngày thứ hai trở đi, do lượng khách đăng ký tham gia đông hơn nên số phiếu quà tặng được phát ra ở mỗi ngày đều gấp $3$ lần số phiếu phát ra của ngày ngay trước đó. Hỏi trong cả đợt tri ân kéo dài $6$ ngày nói trên, siêu thị đã phát ra tổng cộng bao nhiêu phiếu mua hàng?
📚 Phương pháp giải & Lý thuyết trọng tâm
Trong các bài toán thực tế, khi một đại lượng tăng hoặc giảm sau mỗi giai đoạn theo một tỷ lệ nhân không đổi, ta có thể mô hình hóa số lượng của từng giai đoạn dưới dạng một cấp số nhân.
- Gọi $u_n$ là số lượng phiếu phát ra trong ngày thứ $n$ ($n \ge 1$). Dãy số $(u_n)$ là một cấp số nhân có số hạng đầu là $u_1$ và công bội $q$.
- Số hạng thứ $n$ có công thức tổng quát: $$u_n = u_1 \cdot q^{n – 1}$$
- Tổng số lượng phát ra sau $n$ ngày liên tiếp chính là tổng của $n$ số hạng đầu tiên của cấp số nhân: $$S_n = u_1 + u_2 + \dots + u_n = \frac{u_1(1 – q^n)}{1 – q} = \frac{u_1(q^n – 1)}{q – 1} \quad (q \ne 1)$$
Tương tự như bài toán tích lũy theo cấp số nhân hay bài toán phát triển trạm phát sóng, việc xác định chính xác số hạng ban đầu $u_1$ và công bội $q$ giúp tính nhanh tổng $S_n$.
💡 LỜI GIẢI CHI TIẾT & CÁCH GIẢI TỪNG BƯỚC (Nhấn để mở)
Gọi $u_n$ là số phiếu mua hàng được siêu thị phát ra trong ngày thứ $n$ với $1 \le n \le 6$.
Theo giả thiết:
- Ngày thứ nhất siêu thị phát ra $50$ phiếu, nên $u_1 = 50$.
- Kể từ ngày thứ hai trở đi, số phiếu mỗi ngày gấp $3$ lần ngày liền trước, do đó $(u_n)$ là một cấp số nhân có công bội $q = 3$.
Tổng số phiếu giảm giá phát ra trong cả $6$ ngày là tổng của $6$ số hạng đầu tiên của cấp số nhân $(u_n)$:
$$S_6 = u_1 + u_2 + u_3 + u_4 + u_5 + u_6 = u_1 \cdot \frac{q^6 – 1}{q – 1}$$Thay $u_1 = 50$ và $q = 3$ vào biểu thức trên, ta tính được:
$$S_6 = 50 \cdot \frac{3^6 – 1}{3 – 1} = 50 \cdot \frac{729 – 1}{2} = 50 \cdot \frac{728}{2} = 50 \cdot 364 = 18\,200$$Vậy sau $6$ ngày, siêu thị đã phát ra tất cả $18\,200$ phiếu mua hàng.
👉 Đáp số (kết quả điền số): 18200
✍️ 5 Bài tập tương tự tự luyện (Trả lời ngắn – Điền kết quả số)
Bài tập 1: Một chiến dịch quyên góp sách cho vùng cao diễn ra trong $5$ ngày. Ngày đầu tiên quyên góp được $40$ cuốn sách. Kể từ ngày thứ hai trở đi, số lượng sách quyên góp được mỗi ngày gấp $4$ lần ngày liền trước. Tính tổng số sách quyên góp được sau $5$ ngày.
(Dạng câu hỏi trả lời ngắn: Điền kết quả vào ô số)
💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 1
Số sách mỗi ngày lập thành cấp số nhân với $u_1 = 40$, $q = 4$, $n = 5$.
Tổng số sách thu được là: $$S_5 = u_1 \cdot \frac{q^5 – 1}{q – 1} = 40 \cdot \frac{4^5 – 1}{4 – 1} = 40 \cdot \frac{1024 – 1}{3} = 40 \cdot 341 = 13\,640$$
👉 Đáp số: 13640
Bài tập 2: Một hồ sinh thái có một quần thể hoa súng ban đầu phủ kín diện tích bề mặt là $2\text{ m}^2$. Cứ sau mỗi tuần, diện tích phủ kín của hoa súng tăng gấp $3$ lần diện tích của tuần trước đó. Hỏi sau $7$ tuần, hoa súng phủ kín diện tích bao nhiêu mét vuông?
(Dạng câu hỏi trả lời ngắn: Điền kết quả vào ô số)
💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 2
Diện tích ban đầu $u_0 = 2\text{ m}^2$. Sau mỗi tuần, diện tích nhân với $3$.
Sau $7$ tuần ($n = 7$), diện tích hoa súng là: $$u_7 = u_0 \cdot 3^7 = 2 \cdot 2187 = 4374\text{ m}^2$$
👉 Đáp số: 4374
Bài tập 3: Một cây thông tin truyền thông lan truyền một thông điệp như sau: Ban đầu có $3$ người biết tin. Cứ sau mỗi giờ, mỗi người biết tin lại truyền thông điệp cho $2$ người mới chưa biết tin (người cũ vẫn nhớ tin). Hỏi sau $4$ giờ, có tất cả bao nhiêu người biết thông điệp này?
(Dạng câu hỏi trả lời ngắn: Điền kết quả vào ô số)
💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 3
Mỗi người truyền cho $2$ người mới, nghĩa là sau mỗi giờ số người biết tin tăng thêm gấp $2$ lần, tổng số người biết tin sẽ gấp $1 + 2 = 3$ lần so với giờ trước.
Ban đầu có $3$ người. Sau $4$ giờ, tổng số người biết tin là: $$N = 3 \cdot 3^4 = 3^5 = 243$$
👉 Đáp số: 243
Bài tập 4: Một kỹ sư phần mềm ký hợp đồng làm việc $4$ năm với công ty công nghệ. Mức lương năm đầu tiên là $200$ triệu đồng. Kể từ năm thứ hai trở đi, mức lương mỗi năm đều tăng thêm $20\%$ so với năm trước đó. Tính tổng số tiền lương kỹ sư đó nhận được sau $4$ năm làm việc (đơn vị: triệu đồng, lấy kết quả chính xác đến phần thập phân hoặc số nguyên).
(Dạng câu hỏi trả lời ngắn: Điền kết quả vào ô số)
💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 4
Lương các năm tạo thành cấp số nhân với $u_1 = 200$, công bội $q = 1 + 0{,}2 = 1{,}2$.
Tổng tiền lương sau $4$ năm là: $$S_4 = u_1 \cdot \frac{q^4 – 1}{q – 1} = 200 \cdot \frac{(1{,}2)^4 – 1}{1{,}2 – 1} = 200 \cdot \frac{2{,}0736 – 1}{0{,}2} = 1000 \cdot 1{,}0736 = 1073{,}6$$
👉 Đáp số: 1073.6
Bài tập 5: Một người tham gia trò chơi truyền hình có $7$ bậc câu hỏi thưởng điểm. Điểm thưởng của câu hỏi thứ nhất là $100$ điểm. Từ câu hỏi thứ hai trở đi, điểm thưởng của mỗi câu hỏi gấp $2$ lần điểm thưởng của câu hỏi liền trước. Nếu người chơi trả lời đúng trọn vẹn cả $7$ câu hỏi, tổng điểm thưởng người đó đạt được là bao nhiêu điểm?
(Dạng câu hỏi trả lời ngắn: Điền kết quả vào ô số)
💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 5
Điểm thưởng mỗi câu lập thành một cấp số nhân có $u_1 = 100$, công bội $q = 2$.
Tổng điểm thưởng sau $7$ câu hỏi là: $$S_7 = u_1 \cdot \frac{q^7 – 1}{q – 1} = 100 \cdot \frac{2^7 – 1}{2 – 1} = 100 \cdot (128 – 1) = 100 \cdot 127 = 12\,700$$
👉 Đáp số: 12700

Để lại phản hồi