• Skip to main content
  • Bỏ qua primary sidebar
Sách Toán – Học Toán – Đề Thi Toán

Sách Toán - Học Toán - Đề Thi Toán

Học toán, Đề thi toán, Sách giáo khoa Toán, trắc nghiệm Toán online

  • Học toán
    • Học Toán THPT
    • Học Toán THCS
  • Sách toán
  • Trắc nghiệm
  • Đề thi
  • TN THPT Toán
  • Tiện ích Toán

Cho hàm số $y = rac{2x – 1}{x – 1}$ có đồ thị như hình vẽ bên dưới. Hàm số đã cho nghịch biến trên khoảng nào dưới đây?

19/09/2026 by admin Để lại bình luận

📌 Đề bài:

Cho hàm số phân thức bậc nhất trên bậc nhất $y = f(x) = \frac{2x – 1}{x – 1}$ có đồ thị $(C)$ như hình vẽ bên dưới. Hàm số đã cho nghịch biến trên khoảng nào dưới đây?

x y O

x = 1

y = 2

1

1/2

1

2

2

Hình minh họa: Đồ thị hàm số phân thức hữu tỷ $y = \frac{2x – 1}{x – 1}$
A. $(-\infty; 2)$
B. $(1; +\infty)$
C. $(-\infty; 1) \cup (1; +\infty)$
D. $\mathbb{R} \setminus \{1\}$

📚 Phương pháp giải & Lý thuyết trọng tâm

Để xác định khoảng đồng biến, nghịch biến của hàm số thông qua đồ thị hoặc công thức đại số, ta áp dụng kiến thức sau:

  • Nhận diện bằng đồ thị: Trên một khoảng $(a; b)$, nếu đường cong của đồ thị có hướng đi xuống từ trái sang phải thì hàm số nghịch biến trên khoảng đó; nếu đường cong có hướng đi lên từ trái sang phải thì hàm số đồng biến.
  • Nhận diện bằng đạo hàm: Với hàm nhất biến $y = \frac{ax+b}{cx+d}$ ($ad – bc \ne 0, c \ne 0$):
    $$y’ = \frac{ad – bc}{(cx + d)^2}$$
    Dấu của $y’$ hoàn toàn phụ thuộc vào biểu thức $ad – bc$ trên từng khoảng xác định $(-\infty; -d/c)$ và $(-d/c; +\infty)$.
  • Lưu ý quan trọng về kết luận: Tính đơn điệu phải được kết luận riêng biệt trên từng khoảng xác định. Tuyệt đối không dùng ký hiệu hợp ($\cup$), dấu cộng ($+$) hay dấu phẩy ($\mathbb{R} \setminus \{x_0\}$) để biểu diễn tập đồng biến/nghịch biến. Tương tự kỹ năng tìm các khoảng đồng biến và nghịch biến của hàm số nhất biến.
💡 LỜI GIẢI CHI TIẾT & CÁCH GIẢI TỪNG BƯỚC (Nhấn để mở)

Cách 1: Quan sát trực quan từ đồ thị

– Hàm số không xác định tại điểm $x = 1$ (đường tiệm cận đứng $x = 1$ chia đồ thị thành hai nhánh riêng biệt).
– Trên khoảng $(-\infty; 1)$, khi $x$ tăng từ trái sang phải, đường cong đồ thị có chiều đi xuống $\Rightarrow$ hàm số nghịch biến trên $(-\infty; 1)$.
– Trên khoảng $(1; +\infty)$, khi $x$ tăng từ trái sang phải, đường cong đồ thị cũng có chiều đi xuống $\Rightarrow$ hàm số nghịch biến trên $(1; +\infty)$.

Cách 2: Sử dụng công thức đạo hàm

Hàm số $y = \frac{2x – 1}{x – 1}$ có tập xác định $D = \mathbb{R} \setminus \{1\}$.
Tính đạo hàm của hàm số:
$$y’ = \frac{2 \cdot (-1) – (-1) \cdot 1}{(x – 1)^2} = \frac{-2 + 1}{(x – 1)^2} = \frac{-1}{(x – 1)^2}$$
Vì $(x – 1)^2 > 0$ với mọi $x \ne 1$, nên $y’ < 0$ với mọi $x \in (-\infty; 1) \cup (1; +\infty)$.

Do đó, hàm số nghịch biến trên mỗi khoảng $(-\infty; 1)$ và $(1; +\infty)$. Đối chiếu với các phương án trắc nghiệm đề bài đưa ra, khoảng $(1; +\infty)$ là đáp án đúng.

Lưu ý: Các phương án C và D sai về mặt quy ước danh pháp toán học vì không được biểu diễn khoảng đơn điệu bằng phép hợp tập hợp hay ký hiệu loại trừ. Khi phân tích đồ thị, phương pháp này cũng tương đồng với việc đọc đồ thị hàm số bậc ba hay xét tính đơn điệu qua bảng biến thiên.

👉 Kết luận / Chọn đáp án: B

✍️ 5 Bài tập tương tự tự luyện (Có lời giải chi tiết)

Bài tập 1: Cho hàm số $y = \frac{x + 2}{x – 1}$. Mệnh đề nào dưới đây là đúng?

A. Hàm số đồng biến trên $\mathbb{R} \setminus \{1\}$.
B. Hàm số đồng biến trên $(-\infty; 1)$ và $(1; +\infty)$.
C. Hàm số nghịch biến trên từng khoảng xác định.
D. Hàm số nghịch biến trên $(-\infty; 1) \cup (1; +\infty)$.

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 1
Tập xác định: $D = \mathbb{R} \setminus \{1\}$.
Ta có: $y’ = \frac{1 \cdot (-1) – 2 \cdot 1}{(x – 1)^2} = \frac{-3}{(x – 1)^2} < 0, \forall x \ne 1$.
Vậy hàm số nghịch biến trên các khoảng $(-\infty; 1)$ và $(1; +\infty)$ (nghịch biến trên từng khoảng xác định).
Đáp án: C

Bài tập 2: Cho hàm số $y = \frac{-x + 3}{2x + 1}$. Khẳng định nào sau đây đúng?

A. Hàm số đồng biến trên $\left(-\infty; -\frac{1}{2}\right)$.
B. Hàm số nghịch biến trên $\left(-\infty; -\frac{1}{2}\right)$.
C. Hàm số đồng biến trên $\mathbb{R}$.
D. Hàm số nghịch biến trên $\mathbb{R} \setminus \left\{-\frac{1}{2}\right\}$.

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 2
Tập xác định: $D = \mathbb{R} \setminus \left\{-\frac{1}{2}\right\}$.
Đạo hàm: $y’ = \frac{(-1) \cdot 1 – 3 \cdot 2}{(2x + 1)^2} = \frac{-7}{(2x + 1)^2} < 0, \forall x \ne -\frac{1}{2}$.
Do đó hàm số nghịch biến trên mỗi khoảng $\left(-\infty; -\frac{1}{2}\right)$ và $\left(-\frac{1}{2}; +\infty\right)$.
Đáp án: B

Bài tập 3: Cho hàm số $y = \frac{2x + 5}{x + 2}$. Tìm khoảng đồng biến của hàm số đã cho.

A. $(-\infty; -2)$ và $(-2; +\infty)$.
B. $(-\infty; 2)$ và $(2; +\infty)$.
C. $(-2; 2)$.
D. $(-\infty; +\infty)$.

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 3
Tập xác định: $D = \mathbb{R} \setminus \{-2\}$.
Đạo hàm: $y’ = \frac{2 \cdot 2 – 5 \cdot 1}{(x + 2)^2} = \frac{-1}{(x + 2)^2} < 0, \forall x \ne -2$.
Hàm số nghịch biến trên các khoảng $(-\infty; -2)$ và $(-2; +\infty)$, do đó hàm số không có khoảng đồng biến.
Lưu ý đề hỏi khoảng đồng biến: Hàm số không đồng biến trên bất kì khoảng nào.
Nếu xét hàm $y = \frac{2x+3}{x+2} \Rightarrow y’ = \frac{1}{(x+2)^2} > 0$, hàm số sẽ đồng biến trên $(-\infty; -2)$ và $(-2; +\infty)$. Với đề bài $y = \frac{3x+5}{x+1} \Rightarrow y’ = -2 < 0$.
Đáp án: Hàm số luôn nghịch biến trên các khoảng xác định.

Bài tập 4: Cho hàm số hữu tỷ $y = \frac{x^2 – 2x}{x – 1}$. Khoảng nghịch biến của hàm số là:

A. $(0; 2)$.
B. $(0; 1)$ và $(1; 2)$.
C. $(-\infty; 0)$ và $(2; +\infty)$.
D. $(-\infty; 1)$ và $(1; +\infty)$.

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 4
Tập xác định: $D = \mathbb{R} \setminus \{1\}$.
Đạo hàm: $y’ = \frac{(2x – 2)(x – 1) – (x^2 – 2x)}{(x – 1)^2} = \frac{2(x-1)^2 – x^2 + 2x}{(x – 1)^2} = \frac{x^2 – 2x + 2}{(x – 1)^2}$.
Ta thấy $x^2 – 2x + 2 = (x – 1)^2 + 1 > 0$ với mọi $x \ne 1$.
Suy ra $y’ > 0, \forall x \ne 1$, hàm số luôn đồng biến trên từng khoảng xác định và không có khoảng nghịch biến.
Đáp án: Hàm số không có khoảng nghịch biến.

Bài tập 5: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số $m$ để hàm số $y = \frac{x + 2m}{x – m + 3}$ đồng biến trên từng khoảng xác định.

A. $m > -1$.
B. $m < 1$.
C. $m < -1$.
D. $m > 1$.

Thuộc chủ đề:Cực trị hàm số

Bài liên quan:

  • 1. Luyện tập đơn điệu – cực trị hàm số – Toán 12
  • 2. Từ một tấm tôn hình chữ nhật có kích thước $50\text{ cm} \times 80\text{ cm}$, người ta cắt bốn góc bốn hình vuông bằng nhau có cạnh $x\text{ (cm)}$ rồi gấp lại thành một chiếc hộp không nắp. Tìm $x$ (tính theo $\text{cm}$) để thể tích khối hộp thu được là lớn nhất
  • 3. Một công ty muốn sản xuất các lon nước ngọt hình trụ có nắp với thể tích $54\pi\text{ cm}^3$. Bán kính đáy của lon nước ngọt bằng bao nhiêu xentimét để diện tích toàn phần của lon đạt giá trị nhỏ nhất?
  • 4. Một người nông dân muốn rào một khu đất hình chữ nhật có diện tích $600\text{ m}^2$ và ngăn đôi thành hai phần bằng nhau bởi một hàng rào song song với một cạnh. Chiều dài tối thiểu của toàn bộ hàng rào cần dùng bằng bao nhiêu mét?
  • 5. Một người nông dân dùng cuộn lưới dài $120\text{ m}$ để rào một mảnh đất hình chữ nhật sát một bờ sông thẳng (phía bờ sông không rào) và chia thành hai mảnh bằng một vách ngăn vuông góc với bờ sông. Diện tích lớn nhất rào được bằng bao nhiêu mét vuông?
  • 6. Từ một tấm bìa hình vuông cạnh $60\text{ cm}$, cắt bỏ bốn góc bốn hình vuông cạnh $x\text{ (cm)}$ rồi gấp lại thành hộp không nắp. Tìm $x$ để thể tích hộp lớn nhất
  • 7. Từ một tấm tôn hình vuông cạnh $60\text{ cm}$, người ta cắt bỏ bốn hình vuông bằng nhau ở bốn góc rồi gập lại tạo thành một chiếc hộp không nắp. Thể tích lớn nhất của chiếc hộp đó bằng bao nhiêu lít?

Reader Interactions

Để lại phản hồi Huỷ trả lời

Sidebar chính

Bài viết mới

  • Luyện tập đơn điệu – cực trị hàm số – Toán 12 30/09/2026
  • Từ một tấm tôn hình chữ nhật có kích thước $50\text{ cm} \times 80\text{ cm}$, người ta cắt bốn góc bốn hình vuông bằng nhau có cạnh $x\text{ (cm)}$ rồi gấp lại thành một chiếc hộp không nắp. Tìm $x$ (tính theo $\text{cm}$) để thể tích khối hộp thu được là lớn nhất 26/09/2026
  • Một công ty muốn sản xuất các lon nước ngọt hình trụ có nắp với thể tích $54\pi\text{ cm}^3$. Bán kính đáy của lon nước ngọt bằng bao nhiêu xentimét để diện tích toàn phần của lon đạt giá trị nhỏ nhất? 25/09/2026
  • Một người nông dân muốn rào một khu đất hình chữ nhật có diện tích $600\text{ m}^2$ và ngăn đôi thành hai phần bằng nhau bởi một hàng rào song song với một cạnh. Chiều dài tối thiểu của toàn bộ hàng rào cần dùng bằng bao nhiêu mét? 25/09/2026
  • Một người nông dân dùng cuộn lưới dài $120\text{ m}$ để rào một mảnh đất hình chữ nhật sát một bờ sông thẳng (phía bờ sông không rào) và chia thành hai mảnh bằng một vách ngăn vuông góc với bờ sông. Diện tích lớn nhất rào được bằng bao nhiêu mét vuông? 25/09/2026

Mục lục

Booktoan.com (2015 - 2026) Học Toán online - Giải bài tập môn Toán, Sách giáo khoa, Sách tham khảo và đề thi Toán.
Giới thiệu - Liên hệ - Bản quyền - Sitemap - Quy định - Hướng dẫn.