• Skip to main content
  • Bỏ qua primary sidebar
Sách Toán – Học Toán – Đề Thi Toán

Sách Toán - Học Toán - Đề Thi Toán

Học toán, Đề thi toán, Sách giáo khoa Toán, trắc nghiệm Toán online

  • Học toán
    • Học Toán THPT
    • Học Toán THCS
  • Sách toán
  • Trắc nghiệm
  • Đề thi
  • TN THPT Toán
  • Tiện ích Toán

Một công ty muốn sản xuất các lon nước ngọt hình trụ có nắp với thể tích $54\pi\text{ cm}^3$. Bán kính đáy của lon nước ngọt bằng bao nhiêu xentimét để diện tích toàn phần của lon đạt giá trị nhỏ nhất?

Ngày 25/09/2026 Chuyên mục: Max - Min hàm số

📌 Đề bài (Trả lời ngắn):

Một công ty sản xuất đồ uống muốn thiết kế vỏ lon nước ngọt dạng hình trụ có nắp với thể tích cố định $V = 54\pi\text{ cm}^3$. Bán kính đáy $r$ của lon nước ngọt bằng bao nhiêu xentimét để lượng vật liệu làm vỏ lon (diện tích toàn phần) là nhỏ nhất?

Dạng câu hỏi trả lời ngắn: Điền kết quả vào ô số.
Mô hình lon nước ngọt r h $V = \pi r^2 h = 54\pi$ Đồ thị hàm số diện tích $S(r)$ r S O 3 $54\pi$ Điểm cực tiểu $(3; 54\pi)$
Hình minh họa: Mô hình hình trụ và đồ thị hàm số diện tích toàn phần theo bán kính $r$

📚 Phương pháp giải & Lý thuyết trọng tâm

  • Thể tích hình trụ: $V = \pi r^2 h$, với $r$ là bán kính đáy, $h$ là chiều cao hình trụ.
  • Diện tích toàn phần hình trụ có nắp: $S_{tp} = 2\pi r^2 + 2\pi rh$.
  • Quy trình tối ưu hóa thực tế:
    1. Từ giả thiết thể tích $V$, biểu diễn chiều cao $h$ theo bán kính $r$: $h = \frac{V}{\pi r^2}$ ($r > 0$).
    2. Thiết lập hàm số diện tích toàn phần theo biến $r$: $S(r) = 2\pi r^2 + 2\pi r \cdot \frac{V}{\pi r^2} = 2\pi \left(r^2 + \frac{V}{\pi r}\right)$.
    3. Tính đạo hàm $S'(r)$, tìm điểm dừng $r_0 > 0$ và lập bảng biến thiên để xác định giá trị nhỏ nhất hoặc sử dụng bất đẳng thức Cauchy (AM-GM).
💡 LỜI GIẢI CHI TIẾT & CÁCH GIẢI TỪNG BƯỚC (Nhấn để mở)

Bước 1: Biểu diễn đại lượng theo biến số $r$.

Gọi bán kính đáy của lon nước ngọt là $r\text{ (cm)}$ với $r > 0$, và chiều cao của lon là $h\text{ (cm)}$.

Thể tích của lon hình trụ là: $$V = \pi r^2 h = 54\pi \implies h = \frac{54}{r^2}$$

Bước 2: Thiết lập hàm số diện tích toàn phần.

Diện tích toàn phần (lượng vật liệu nhôm làm lon) là: $$S(r) = 2\pi r^2 + 2\pi rh = 2\pi r^2 + 2\pi r \cdot \frac{54}{r^2} = 2\pi \left(r^2 + \frac{54}{r}\right)$$

Bước 3: Tìm giá trị nhỏ nhất của hàm số trên khoảng $(0; +\infty)$.

Ta có đạo hàm của $S(r)$ theo $r$: $$S'(r) = 2\pi \left(2r – \frac{54}{r^2}\right) = 2\pi \left(\frac{2r^3 – 54}{r^2}\right)$$

Cho $S'(r) = 0 \iff 2r^3 – 54 = 0 \iff r^3 = 27 \iff r = 3\text{ (cm)}$.

Bước 4: Xét dấu và kết luận.

Với $r \in (0; 3)$ thì $S'(r) < 0$ (hàm số nghịch biến).

Với $r \in (3; +\infty)$ thì $S'(r) > 0$ (hàm số đồng biến).

Do đó hàm số $S(r)$ đạt giá trị nhỏ nhất tại $r = 3\text{ cm}$. Khi đó diện tích toàn phần nhỏ nhất bằng $S(3) = 2\pi (3^2 + 18) = 54\pi\text{ cm}^2$.

👉 Đáp số (kết quả điền số): 3

✍️ 5 Bài tập tương tự tự luyện (Trả lời ngắn – Điền kết quả số)

Bài tập 1: Một bồn chứa xăng dầu dạng hình trụ có nắp bằng thép có dung tích $128\pi\text{ m}^3$. Để tiết kiệm vật liệu nhất (diện tích toàn phần nhỏ nhất), bán kính đáy của bồn chứa phải bằng bao nhiêu mét?

(Dạng câu hỏi trả lời ngắn: Điền kết quả vào ô số)

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 1
Chiều cao $h = \frac{128\pi}{\pi r^2} = \frac{128}{r^2}$.
Diện tích toàn phần: $S(r) = 2\pi r^2 + 2\pi r \cdot \frac{128}{r^2} = 2\pi \left(r^2 + \frac{128}{r}\right)$.
$S'(r) = 2\pi \left(2r – \frac{128}{r^2}\right) = 0 \iff 2r^3 = 128 \iff r^3 = 64 \iff r = 4\text{ m}$.

👉 Đáp số: 4

Bài tập 2: Một người thợ muốn gò một chiếc thùng chứa nước hình trụ không có nắp với thể tích $27\pi\text{ dm}^3$. Tính bán kính đáy $r\text{ (dm)}$ để diện tích tôn cần dùng là nhỏ nhất.

(Dạng câu hỏi trả lời ngắn: Điền kết quả vào ô số)

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 2
Thùng không nắp: $S = \pi r^2 + 2\pi rh$.
Thể tích $V = \pi r^2 h = 27\pi \implies h = \frac{27}{r^2}$.
$S(r) = \pi r^2 + 2\pi r \cdot \frac{27}{r^2} = \pi \left(r^2 + \frac{54}{r}\right)$.
$S'(r) = \pi \left(2r – \frac{54}{r^2}\right) = 0 \iff 2r^3 = 54 \iff r^3 = 27 \iff r = 3\text{ dm}$.

👉 Đáp số: 3

Bài tập 3: Một chiếc hộp bằng bìa cứng không có nắp dạng hình hộp chữ nhật có đáy là hình vuông, thể tích bằng $108\text{ cm}^3$. Chiều cao của chiếc hộp bằng bao nhiêu xentimét để lượng bìa sử dụng là ít nhất?

(Dạng câu hỏi trả lời ngắn: Điền kết quả vào ô số)

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 3
Gọi cạnh đáy hình vuông là $x\text{ (cm)}$ và chiều cao là $h\text{ (cm)}$.
Thể tích $V = x^2 h = 108 \implies h = \frac{108}{x^2}$.
Diện tích bìa không nắp: $S(x) = x^2 + 4xh = x^2 + \frac{432}{x}$.
$S'(x) = 2x – \frac{432}{x^2} = 0 \iff 2x^3 = 432 \iff x^3 = 216 \iff x = 6\text{ cm}$.
Chiều cao tương ứng: $h = \frac{108}{6^2} = 3\text{ cm}$.

👉 Đáp số: 3

Bài tập 4: Một bể chứa nước dạng hình hộp chữ nhật không nắp có thể tích bằng $36\text{ m}^3$, đáy bể có chiều dài gấp đôi chiều rộng. Chiều sâu của bể nước bằng bao nhiêu mét để tổng diện tích xây dựng (đáy và 4 mặt bên) là nhỏ nhất?

(Dạng câu hỏi trả lời ngắn: Điền kết quả vào ô số)

Bài liên quan:

  • 1. Một trang sách có diện tích $384\text{ cm}^2$. Phần in chữ có lề trên và lề dưới đều là $3\text{ cm}$, lề trái và lề phải đều là $2\text{ cm}$. Chiều rộng của trang sách bằng bao nhiêu xentimét để diện tích phần in chữ đạt giá trị lớn nhất?
  • 2. Một người nông dân muốn rào một khu đất hình chữ nhật có diện tích $600\text{ m}^2$ và ngăn đôi thành hai phần bằng nhau bởi một hàng rào song song với một cạnh. Chiều dài tối thiểu của toàn bộ hàng rào cần dùng bằng bao nhiêu mét?
  • 3. Một người nông dân dùng cuộn lưới dài $120\text{ m}$ để rào một mảnh đất hình chữ nhật sát một bờ sông thẳng (phía bờ sông không rào) và chia thành hai mảnh bằng một vách ngăn vuông góc với bờ sông. Diện tích lớn nhất rào được bằng bao nhiêu mét vuông?
  • 4. Từ một tấm bìa hình vuông cạnh $60\text{ cm}$, cắt bỏ bốn góc bốn hình vuông cạnh $x\text{ (cm)}$ rồi gấp lại thành hộp không nắp. Tìm $x$ để thể tích hộp lớn nhất
  • 5. Từ một tấm tôn hình vuông cạnh $60\text{ cm}$, người ta cắt bỏ bốn hình vuông bằng nhau ở bốn góc rồi gập lại tạo thành một chiếc hộp không nắp. Thể tích lớn nhất của chiếc hộp đó bằng bao nhiêu lít?

Reader Interactions

Để lại phản hồi Huỷ trả lời

Sidebar chính

Bài viết mới

  • Một công ty muốn sản xuất các lon nước ngọt hình trụ có nắp với thể tích $54\pi\text{ cm}^3$. Bán kính đáy của lon nước ngọt bằng bao nhiêu xentimét để diện tích toàn phần của lon đạt giá trị nhỏ nhất? 25/09/2026
  • Một trang sách có diện tích $384\text{ cm}^2$. Phần in chữ có lề trên và lề dưới đều là $3\text{ cm}$, lề trái và lề phải đều là $2\text{ cm}$. Chiều rộng của trang sách bằng bao nhiêu xentimét để diện tích phần in chữ đạt giá trị lớn nhất? 25/09/2026
  • Một người nông dân muốn rào một khu đất hình chữ nhật có diện tích $600\text{ m}^2$ và ngăn đôi thành hai phần bằng nhau bởi một hàng rào song song với một cạnh. Chiều dài tối thiểu của toàn bộ hàng rào cần dùng bằng bao nhiêu mét? 25/09/2026
  • Một người nông dân dùng cuộn lưới dài $120\text{ m}$ để rào một mảnh đất hình chữ nhật sát một bờ sông thẳng (phía bờ sông không rào) và chia thành hai mảnh bằng một vách ngăn vuông góc với bờ sông. Diện tích lớn nhất rào được bằng bao nhiêu mét vuông? 25/09/2026
  • Từ một tấm bìa hình vuông cạnh $60\text{ cm}$, cắt bỏ bốn góc bốn hình vuông cạnh $x\text{ (cm)}$ rồi gấp lại thành hộp không nắp. Tìm $x$ để thể tích hộp lớn nhất 25/09/2026

Mục lục

Booktoan.com (2015 - 2026) Học Toán online - Giải bài tập môn Toán, Sách giáo khoa, Sách tham khảo và đề thi Toán.
Giới thiệu - Liên hệ - Bản quyền - Sitemap - Quy định - Hướng dẫn.