• Skip to main content
  • Bỏ qua primary sidebar
Sách Toán – Học Toán – Đề Thi Toán

Sách Toán - Học Toán - Đề Thi Toán

Học toán, Đề thi toán, Sách giáo khoa Toán, trắc nghiệm Toán online

  • Học toán
    • Học Toán THPT
    • Học Toán THCS
  • Sách toán
  • Trắc nghiệm
  • Đề thi
  • TN THPT Toán
  • Tiện ích Toán

Rút gọn biểu thức lượng giác $P = \frac{\sin x + \sin 2x + \sin 3x + \sin 4x}{\cos x + \cos 2x + \cos 3x + \cos 4x}$

Ngày 16/09/2026 Chuyên mục: Công thức lượng giác

📌 Đề bài:

Rút gọn biểu thức lượng giác (với giả thiết biểu thức xác định):
$$P = \frac{\sin x + \sin 2x + \sin 3x + \sin 4x}{\cos x + \cos 2x + \cos 3x + \cos 4x}$$

📚 Phương pháp giải & Lý thuyết trọng tâm

Để rút gọn các phân thức chứa nhiều số hạng lượng giác ở cả tử số và mẫu số, phương pháp hiệu quả nhất là nhóm các cặp số hạng đối xứng (có tổng các cung bằng nhau) rồi áp dụng công thức biến đổi tổng thành tích để làm xuất hiện nhân tử chung.

  • $\sin a + \sin b = 2\sin \frac{a + b}{2} \cos \frac{a – b}{2}$
  • $\cos a + \cos b = 2\cos \frac{a + b}{2} \cos \frac{a – b}{2}$

Tương tự như phương pháp đã áp dụng khi rút gọn biểu thức ba số hạng lượng giác, ở bài toán này ta nhóm cung $x$ với $4x$ (tổng là $5x$) và $2x$ với $3x$ (tổng là $5x$).

💡 LỜI GIẢI CHI TIẾT & CÁCH GIẢI TỪNG BƯỚC (Nhấn để mở)

Bước 1: Nhóm các số hạng ở tử thức và mẫu thức theo từng cặp có tổng góc bằng nhau:

Tử số:

$$T = (\sin 4x + \sin x) + (\sin 3x + \sin 2x)$$

Mẫu số:

$$M = (\cos 4x + \cos x) + (\cos 3x + \cos 2x)$$

Bước 2: Áp dụng công thức biến đổi tổng thành tích:

Đối với tử số $T$:

$$\sin 4x + \sin x = 2\sin \frac{5x}{2}\cos \frac{3x}{2}$$
$$\sin 3x + \sin 2x = 2\sin \frac{5x}{2}\cos \frac{x}{2}$$
$$\Rightarrow T = 2\sin \frac{5x}{2}\left(\cos \frac{3x}{2} + \cos \frac{x}{2}\right)$$

Đối với mẫu số $M$:

$$\cos 4x + \cos x = 2\cos \frac{5x}{2}\cos \frac{3x}{2}$$
$$\cos 3x + \cos 2x = 2\cos \frac{5x}{2}\cos \frac{x}{2}$$
$$\Rightarrow M = 2\cos \frac{5x}{2}\left(\cos \frac{3x}{2} + \cos \frac{x}{2}\right)$$

Bước 3: Rút gọn biểu thức $P$:

$$P = \frac{T}{M} = \frac{2\sin \frac{5x}{2}\left(\cos \frac{3x}{2} + \cos \frac{x}{2}\right)}{2\cos \frac{5x}{2}\left(\cos \frac{3x}{2} + \cos \frac{x}{2}\right)} = \frac{\sin \frac{5x}{2}}{\cos \frac{5x}{2}} = \tan \frac{5x}{2}$$

👉 Kết luận: Biểu thức sau khi rút gọn là $P = \tan \frac{5x}{2}$.

✍️ 5 Bài tập tương tự tự luyện (Có lời giải chi tiết)

Bài tập 1: Rút gọn biểu thức $A = \frac{\sin 5x – \sin 3x}{\cos 5x + \cos 3x}$

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 1
Áp dụng công thức biến đổi tổng thành tích:
$$A = \frac{2\cos 4x \sin x}{2\cos 4x \cos x} = \frac{\sin x}{\cos x} = \tan x$$
Đáp số: $A = \tan x$.

Bài tập 2: Rút gọn biểu thức $B = \frac{\cos x – \cos 5x}{\sin 5x – \sin x}$

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 2
Biến đổi tổng thành tích:
$$B = \frac{-2\sin 3x \sin(-2x)}{2\cos 3x \sin 2x} = \frac{2\sin 3x \sin 2x}{2\cos 3x \sin 2x} = \frac{\sin 3x}{\cos 3x} = \tan 3x$$
Đáp số: $B = \tan 3x$.

Bài tập 3: Rút gọn biểu thức $C = \frac{\sin 2x + \sin 4x + \sin 6x}{\cos 2x + \cos 4x + \cos 6x}$

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 3
Nhóm cặp số hạng đối xứng:
$$C = \frac{(\sin 6x + \sin 2x) + \sin 4x}{(\cos 6x + \cos 2x) + \cos 4x} = \frac{2\sin 4x \cos 2x + \sin 4x}{2\cos 4x \cos 2x + \cos 4x} = \frac{\sin 4x(2\cos 2x + 1)}{\cos 4x(2\cos 2x + 1)} = \tan 4x$$
Đáp số: $C = \tan 4x$.

Bài tập 4: Rút gọn biểu thức $D = \frac{\sin x + \sin 3x + \sin 5x + \sin 7x}{\cos x + \cos 3x + \cos 5x + \cos 7x}$

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 4
Nhóm $x$ với $7x$, $3x$ với $5x$:
$$D = \frac{(\sin 7x + \sin x) + (\sin 5x + \sin 3x)}{(\cos 7x + \cos x) + (\cos 5x + \cos 3x)} = \frac{2\sin 4x \cos 3x + 2\sin 4x \cos x}{2\cos 4x \cos 3x + 2\cos 4x \cos x} = \frac{2\sin 4x(\cos 3x + \cos x)}{2\cos 4x(\cos 3x + \cos x)} = \tan 4x$$
Đáp số: $D = \tan 4x$.

Bài tập 5: Rút gọn biểu thức $E = \frac{\sin a + \sin 5a – \sin 3a}{\cos a + \cos 5a – \cos 3a}$

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 5
Nhóm $\sin 5a + \sin a$ và $\cos 5a + \cos a$:
$$E = \frac{(\sin 5a + \sin a) – \sin 3a}{(\cos 5a + \cos a) – \cos 3a} = \frac{2\sin 3a \cos 2a – \sin 3a}{2\cos 3a \cos 2a – \cos 3a} = \frac{\sin 3a(2\cos 2a – 1)}{\cos 3a(2\cos 2a – 1)} = \tan 3a$$
Đáp số: $E = \tan 3a$.

Thẻ (tag): Bài 5. Giá trị lượng giác của một góc từ 0 đến 180 độ -.., BAI TAP TOAN 11, Biến đổi tổng thành tích, Đơn giản biểu thức lượng giác, Ôn thi THPT Quốc gia, Rút gọn biểu thức lượng giác

Bài liên quan:

  • 1. Một tòa tháp cao $50\text{ m}$ dựng thẳng đứng trên sườn một ngọn đồi dốc $15^\circ$ so với phương ngang. Vào một thời điểm trong ngày, ánh sáng mặt trời chiếu xuống tạo với phương ngang một góc $40^\circ$. Hãy tính chiều dài bóng của tòa tháp in trên sườn đồi (làm tròn đến hàng phần trăm)
  • 2. Một vòng quay đu quay có bán kính $30\text{ m}$, trục quay cách mặt đất $35\text{ m}$ và quay đều một vòng mất $120\text{ s}$. Một người vào cabin tại vị trí thấp nhất lúc $t = 0\text{ s}$. Xác định hàm số độ cao $h(t)$ của cabin và tính tổng thời gian người đó ở độ cao từ $50\text{ m}$ trở lên trong một vòng quay
  • 3. Để đo khoảng cách từ điểm $A$ trên bờ đến một vị trí $C$ ngoài cù lao trên sông, người ta chọn một điểm $B$ trên bờ sao cho khoảng cách $AB = 100\text{ m}$. Bằng giác kế, người ta đo được các góc $\widehat{CAB} = 60^\circ$ và $\widehat{CBA} = 75^\circ$. Hãy tính khoảng cách $AC$ và khoảng cách từ vị trí $C$ đến đường thẳng bờ sông $AB$ (làm tròn đến hàng phần mười)
  • 4. Từ một tấm tôn hình chữ nhật có chiều rộng $30\text{ cm}$, người ta gấp hai bên mép lên một góc $\theta$ để tạo thành máng dẫn nước có mặt cắt ngang là hình thang cân với đáy dưới và hai cạnh bên đều có độ dài $10\text{ cm}$. Tìm góc $\theta$ để diện tích mặt cắt ngang của máng đạt giá trị lớn nhất
  • 5. Mực nước tại một cảng biển vào thời điểm $t$ giờ tính từ nửa đêm được mô hình hóa bởi hàm số $h(t) = 4 + 3\cos\left(\frac{\pi t}{6} – \frac{\pi}{4}\right)$ (mét). Trong một ngày ($0 \le t \le 24$), có bao nhiêu thời điểm mực nước đạt $5{,}5\text{ m}$ và thời điểm đầu tiên đạt mức này là lúc mấy giờ?

Reader Interactions

Để lại phản hồi Huỷ trả lời

Sidebar chính

Bài viết mới

  • Một tòa tháp cao $50\text{ m}$ dựng thẳng đứng trên sườn một ngọn đồi dốc $15^\circ$ so với phương ngang. Vào một thời điểm trong ngày, ánh sáng mặt trời chiếu xuống tạo với phương ngang một góc $40^\circ$. Hãy tính chiều dài bóng của tòa tháp in trên sườn đồi (làm tròn đến hàng phần trăm) 16/09/2026
  • Một vòng quay đu quay có bán kính $30\text{ m}$, trục quay cách mặt đất $35\text{ m}$ và quay đều một vòng mất $120\text{ s}$. Một người vào cabin tại vị trí thấp nhất lúc $t = 0\text{ s}$. Xác định hàm số độ cao $h(t)$ của cabin và tính tổng thời gian người đó ở độ cao từ $50\text{ m}$ trở lên trong một vòng quay 16/09/2026
  • Để đo khoảng cách từ điểm $A$ trên bờ đến một vị trí $C$ ngoài cù lao trên sông, người ta chọn một điểm $B$ trên bờ sao cho khoảng cách $AB = 100\text{ m}$. Bằng giác kế, người ta đo được các góc $\widehat{CAB} = 60^\circ$ và $\widehat{CBA} = 75^\circ$. Hãy tính khoảng cách $AC$ và khoảng cách từ vị trí $C$ đến đường thẳng bờ sông $AB$ (làm tròn đến hàng phần mười) 16/09/2026
  • Từ một tấm tôn hình chữ nhật có chiều rộng $30\text{ cm}$, người ta gấp hai bên mép lên một góc $\theta$ để tạo thành máng dẫn nước có mặt cắt ngang là hình thang cân với đáy dưới và hai cạnh bên đều có độ dài $10\text{ cm}$. Tìm góc $\theta$ để diện tích mặt cắt ngang của máng đạt giá trị lớn nhất 16/09/2026
  • Mực nước tại một cảng biển vào thời điểm $t$ giờ tính từ nửa đêm được mô hình hóa bởi hàm số $h(t) = 4 + 3\cos\left(\frac{\pi t}{6} – \frac{\pi}{4}\right)$ (mét). Trong một ngày ($0 \le t \le 24$), có bao nhiêu thời điểm mực nước đạt $5{,}5\text{ m}$ và thời điểm đầu tiên đạt mức này là lúc mấy giờ? 16/09/2026

Mục lục

Booktoan.com (2015 - 2026) Học Toán online - Giải bài tập môn Toán, Sách giáo khoa, Sách tham khảo và đề thi Toán.
Giới thiệu - Liên hệ - Bản quyền - Sitemap - Quy định - Hướng dẫn.