• Skip to main content
  • Bỏ qua primary sidebar
Sách Toán – Học Toán – Đề Thi Toán

Sách Toán - Học Toán - Đề Thi Toán

Học toán, Đề thi toán, Sách giáo khoa Toán, trắc nghiệm Toán online

  • Học toán
    • Học Toán THPT
    • Học Toán THCS
  • Sách toán
  • Trắc nghiệm
  • Đề thi
  • TN THPT Toán
  • Tiện ích Toán

Một vòng quay đu quay có bán kính $30\text{ m}$, trục quay cách mặt đất $35\text{ m}$ và quay đều một vòng mất $120\text{ s}$. Một người vào cabin tại vị trí thấp nhất lúc $t = 0\text{ s}$. Xác định hàm số độ cao $h(t)$ của cabin và tính tổng thời gian người đó ở độ cao từ $50\text{ m}$ trở lên trong một vòng quay

Ngày 16/09/2026 Chuyên mục: Công thức lượng giác

📌 Đề bài:

Một vòng quay đu quay khổng lồ (Ferris wheel) có bán kính $R = 30\\text{ m}$, trục quay tâm $O$ đặt ở độ cao $35\\text{ m}$ so với mặt đất nằm ngang. Đu quay chuyển động tròn đều ngược chiều kim đồng hồ với chu kỳ một vòng quay là $120\\text{ giây}$.

Giả sử một hành khách bước vào cabin tại vị trí thấp nhất của vòng quay ở thời điểm $t = 0\\text{ s}$.

a) Hãy lập công thức biểu diễn độ cao $h(t)$ (tính bằng mét) của cabin đó so với mặt đất theo thời gian $t$ ($0 \\le t \\le 120\\text{ s}$).
b) Tính tổng thời gian trong một vòng quay đầu tiên mà cabin ở độ cao từ $50\\text{ m}$ trở lên so với mặt đất.

📚 Phương pháp giải & Lý thuyết trọng tâm

  • Mô hình hóa chuyển động tròn đều: Tốc độ góc $\\omega = \\frac{2\\pi}{T}$ (rad/s), với $T$ là chu kỳ quay. Góc quét được sau thời gian $t$ là $\\alpha(t) = \\omega t$.
  • Độ cao hình chiếu: Khi chọn trục thẳng đứng hướng lên qua tâm $O$ (độ cao $H$), vị trí xuất phát thấp nhất cách mặt đất khoảng $H – R$. Sau thời gian $t$, góc lệch so với phương thẳng đứng hướng xuống là $\\alpha = \\omega t$, hình chiếu vị trí lên trục thẳng đứng cho độ cao:
    $$h(t) = H – R\\cos(\\omega t)$$
  • Tương tự như bài toán mô hình hóa dao động thủy triều bằng hàm số lượng giác, ta thiết lập bất phương trình lượng giác $h(t) \\ge h_0$ để tìm khoảng biến thiên thời gian thỏa mãn.
💡 LỜI GIẢI CHI TIẾT & CÁCH GIẢI TỪNG BƯỚC (Nhấn để mở)

Bước 1: Lập hàm số độ cao $h(t)$

– Chu kỳ chuyển động của vòng quay là $T = 120\\text{ s}$, do đó tốc độ góc của chuyển động tròn đều là:
$$\\omega = \\frac{2\\pi}{T} = \\frac{2\\pi}{120} = \\frac{\\pi}{60}\\text{ (rad/s)}$$

– Tại thời điểm $t = 0$, cabin ở điểm thấp nhất, cách mặt đất một khoảng:
$$h(0) = 35 – 30 = 5\\text{ (m)}$$

– Sau khoảng thời gian $t$ (giây), góc quay của cabin tính từ tia thẳng đứng hướng xuống là $\\alpha = \\omega t = \\frac{\\pi t}{60}\\text{ (rad)}$.

– Khi đó, độ cao của cabin so với mặt đất tại thời điểm $t$ được xác định bởi công thức:
$$h(t) = 35 – 30\\cos\\left(\\frac{\\pi t}{60}\\right)\\text{ (m)}, \\quad (0 \\le t \\le 120)$$

Kiểm tra: Tại $t = 0\\text{ s} \\Rightarrow h(0) = 35 – 30 = 5\\text{ m}$; tại đỉnh $t = 60\\text{ s} \\Rightarrow h(60) = 35 – 30\\cos(\\pi) = 65\\text{ m}$ (hoàn toàn chính xác).

Bước 2: Tìm thời gian cabin ở độ cao từ $50\\text{ m}$ trở lên

Để cabin ở độ cao không nhỏ hơn $50\\text{ m}$, ta giải bất phương trình:
$$h(t) \\ge 50 \\iff 35 – 30\\cos\\left(\\frac{\\pi t}{60}\\right) \\ge 50$$
$$\\iff -30\\cos\\left(\\frac{\\pi t}{60}\\right) \\ge 15 \\iff \\cos\\left(\\frac{\\pi t}{60}\\right) \\le -\\frac{1}{2}$$

Đặt $u = \\frac{\\pi t}{60}$. Vì $0 \\le t \\le 120$ nên $0 \\le u \\le 2\\pi$.

Trên đường tròn lượng giác với $u \\in [0; 2\\pi]$, ta có:
$$\\cos u \\le -\\frac{1}{2} \\iff \\frac{2\\pi}{3} \\le u \\le \\frac{4\\pi}{3}$$

Thay $u = \\frac{\\pi t}{60}$ vào hệ bất phương trình:
$$\\frac{2\\pi}{3} \\le \\frac{\\pi t}{60} \\le \\frac{4\\pi}{3} \\iff \\frac{2}{3} \\le \\frac{t}{60} \\le \\frac{4}{3} \\iff 40 \\le t \\le 80\\text{ (giây)}$$

Bước 3: Tính tổng thời gian

Như vậy, trong một vòng quay đầu tiên, cabin ở độ cao từ $50\\text{ m}$ trở lên từ giây thứ $40$ đến giây thứ $80$.

Tổng thời gian cabin ở độ cao này là:
$$\\Delta t = 80 – 40 = 40\\text{ (giây)}$$

👉 Kết luận:
a) Hàm số độ cao: $h(t) = 35 – 30\\cos\\left(\\frac{\\pi t}{60}\\right)$ (mét).
b) Tổng thời gian cabin ở độ cao từ $50\\text{ m}$ trở lên là $40\\text{ giây}$.

✍️ 5 Bài tập tương tự tự luyện (Có lời giải chi tiết)

Bài tập 1: Một đu quay có bán kính $20\\text{ m}$, trục quay cách mặt đất $22\\text{ m}$, quay đều một vòng mất $60\\text{ s}$. Người vào cabin ở điểm thấp nhất ($2\\text{ m}$) tại $t = 0$. Tính thời gian trong một vòng quay mà người đó ở độ cao từ $32\\text{ m}$ trở lên.

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 1
– Tốc độ góc: $\\omega = \\frac{2\\pi}{60} = \\frac{\\pi}{30}\\text{ rad/s}$.
– Hàm số độ cao: $h(t) = 22 – 20\\cos\\left(\\frac{\\pi t}{30}\\right)$ với $0 \\le t \\le 60$.
– $h(t) \\ge 32 \\iff 22 – 20\\cos\\left(\\frac{\\pi t}{30}\\right) \\ge 32 \\iff \\cos\\left(\\frac{\\pi t}{30}\\right) \\le -\\frac{1}{2}$.
– Với $t \\in [0; 60]$, ta có $\\frac{2\\pi}{3} \\le \\frac{\\pi t}{30} \\le \\frac{4\\pi}{3} \\iff 20 \\le t \\le 40\\text{ s}$.
– Tổng thời gian là: $\\Delta t = 40 – 20 = 20\\text{ giây}$.

Bài tập 2: Chiếc kim phút của một đồng hồ treo tường có chiều dài $10\\text{ cm}$, trục đồng hồ cách mặt sàn $2\\text{ m}$ ($200\\text{ cm}$). Tại thời điểm $t = 0$ (lúc đúng 12 giờ), đầu kim phút ở vị trí cao nhất. Lập hàm số độ cao $y(t)$ (cm) của đầu kim phút theo thời gian $t$ (phút) và tìm thời điểm đầu tiên trong 1 giờ kim ở độ cao $195\\text{ cm}$.

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 2
– Chu kỳ kim phút là $T = 60\\text{ phút} \\Rightarrow \\omega = \\frac{2\\pi}{60} = \\frac{\\pi}{30}\\text{ rad/phút}$.
– Tại $t = 0$, kim ở vị trí cao nhất nên $y(t) = 200 + 10\\cos\\left(\\frac{\\pi t}{30}\\right)$ ($0 \\le t \\le 60$).
– Để $y(t) = 195 \\iff 200 + 10\\cos\\left(\\frac{\\pi t}{30}\\right) = 195 \\iff \\cos\\left(\\frac{\\pi t}{30}\\right) = -\\frac{1}{2}$.
– Thời điểm đầu tiên tương ứng với $\\frac{\\pi t}{30} = \\frac{2\\pi}{3} \\iff t = 20\\text{ (phút)}$.

Bài tập 3: Một vật nặng gắn vào đầu lò xo dao động điều hòa theo phương thẳng đứng với phương trình $y = 5\\cos\\left(4\\pi t – \\frac{\\pi}{3}\\right)$ (cm), trong đó $t$ tính bằng giây. Tìm các thời điểm trong $1\\text{ giây}$ đầu tiên ($0 \\le t \\le 1$) mà vật có li độ $y = 2{,}5\\text{ cm}$ và đang chuyển động theo chiều âm.

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 3
– Ta có $y = 2{,}5 \\iff \\cos\\left(4\\pi t – \\frac{\\pi}{3}\\right) = \\frac{1}{2} = \\cos\\left(\\frac{\\pi}{3}\\right)$.
– Vật đi theo chiều âm khi vận tốc $v = -20\\pi \\sin\\left(4\\pi t – \\frac{\\pi}{3}\\right) < 0 \\iff \\sin\\left(4\\pi t - \\frac{\\pi}{3}\\right) > 0$.
– Do đó chọn pha: $4\\pi t – \\frac{\\pi}{3} = \\frac{\\pi}{3} + k2\\pi \\iff 4\\pi t = \\frac{2\\pi}{3} + k2\\pi \\iff t = \\frac{1}{6} + \\frac{k}{2}$ ($k \\in \\mathbb{Z}$).
– Vì $0 \\le t \\le 1 \\Rightarrow k = 0$ (cho $t = \\frac{1}{6}\\text{ s}$) và $k = 1$ (cho $t = \\frac{2}{3}\\text{ s}$).
– Đáp án: $t = \\frac{1}{6}\\text{ s}$ và $t = \\frac{2}{3}\\text{ s}$.

Bài tập 4: Tương tự phương pháp ứng dụng lượng giác tìm giá trị lớn nhất, một tấm tôn rộng $20\\text{ cm}$ được gập vuông góc ở hai bên mép mỗi đoạn dài $x\\text{ cm}$ ($0 < x < 10$) để tạo thành một máng nước hở có mặt cắt là hình chữ nhật. Hãy tìm $x$ để diện tích mặt cắt ngang lớn nhất.

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 4
– Đáy máng có chiều rộng: $d = 20 – 2x$ (cm), chiều cao thành máng: $h = x$ (cm).
– Diện tích mặt cắt ngang: $S(x) = x(20 – 2x) = 2x(10 – x) = -2x^2 + 20x$.
– Ta có $S(x) = -2(x – 5)^2 + 50 \\le 50\\text{ cm}^2$.
– Dấu bằng xảy ra khi $x = 5\\text{ cm}$. Khi đó diện tích lớn nhất là $50\\text{ cm}^2$.

Bài tập 5: Áp dụng phương pháp giải bài toán tối ưu hóa góc nhìn, một bức tranh treo tường có mép dưới cao $1\\text{ m}$ và mép trên cao $4\\text{ m}$ so với tầm mắt của người xem. Người đó đứng cách tường một khoảng $x\\text{ (m)}$ sao cho góc nhìn bức tranh $\\theta$ là lớn nhất. Tính khoảng cách $x$ và giá trị lớn nhất của góc $\\theta$.

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 5
– Gọi góc nhìn đến mép dưới là $\\alpha$, mép trên là $\\beta$. Ta có $\\tan\\alpha = \\frac{1}{x}$ và $\\tan\\beta = \\frac{4}{x}$.
– Khi đó $\\theta = \\beta – \\alpha$, suy ra $\\tan\\theta = \\frac{\\tan\\beta – \\tan\\alpha}{1 + \\tan\\beta \\tan\\alpha} = \\frac{\\frac{3}{x}}{1 + \\frac{4}{x^2}} = \\frac{3}{x + \\frac{4}{x}}$.
– Áp dụng bất đẳng thức Cauchy: $x + \\frac{4}{x} \\ge 2\\sqrt{4} = 4$.
\

Bài liên quan:

  • 1. Một tòa tháp cao $50\text{ m}$ dựng thẳng đứng trên sườn một ngọn đồi dốc $15^\circ$ so với phương ngang. Vào một thời điểm trong ngày, ánh sáng mặt trời chiếu xuống tạo với phương ngang một góc $40^\circ$. Hãy tính chiều dài bóng của tòa tháp in trên sườn đồi (làm tròn đến hàng phần trăm)
  • 2. Để đo khoảng cách từ điểm $A$ trên bờ đến một vị trí $C$ ngoài cù lao trên sông, người ta chọn một điểm $B$ trên bờ sao cho khoảng cách $AB = 100\text{ m}$. Bằng giác kế, người ta đo được các góc $\widehat{CAB} = 60^\circ$ và $\widehat{CBA} = 75^\circ$. Hãy tính khoảng cách $AC$ và khoảng cách từ vị trí $C$ đến đường thẳng bờ sông $AB$ (làm tròn đến hàng phần mười)
  • 3. Từ một tấm tôn hình chữ nhật có chiều rộng $30\text{ cm}$, người ta gấp hai bên mép lên một góc $\theta$ để tạo thành máng dẫn nước có mặt cắt ngang là hình thang cân với đáy dưới và hai cạnh bên đều có độ dài $10\text{ cm}$. Tìm góc $\theta$ để diện tích mặt cắt ngang của máng đạt giá trị lớn nhất
  • 4. Mực nước tại một cảng biển vào thời điểm $t$ giờ tính từ nửa đêm được mô hình hóa bởi hàm số $h(t) = 4 + 3\cos\left(\frac{\pi t}{6} – \frac{\pi}{4}\right)$ (mét). Trong một ngày ($0 \le t \le 24$), có bao nhiêu thời điểm mực nước đạt $5{,}5\text{ m}$ và thời điểm đầu tiên đạt mức này là lúc mấy giờ?
  • 5. Một người đứng quan sát một tấm biển quảng cáo cao $3\text{ m}$ được gắn trên tường thẳng đứng. Mép dưới của biển quảng cáo cách tầm mắt người đó $2\text{ m}$ và mép trên cách tầm mắt $5\text{ m}$. Hỏi người đó phải đứng cách bức tường bao nhiêu mét để góc nhìn tấm biển quảng cáo là lớn nhất?

Reader Interactions

Để lại phản hồi Huỷ trả lời

Sidebar chính

Bài viết mới

  • Một tòa tháp cao $50\text{ m}$ dựng thẳng đứng trên sườn một ngọn đồi dốc $15^\circ$ so với phương ngang. Vào một thời điểm trong ngày, ánh sáng mặt trời chiếu xuống tạo với phương ngang một góc $40^\circ$. Hãy tính chiều dài bóng của tòa tháp in trên sườn đồi (làm tròn đến hàng phần trăm) 16/09/2026
  • Một vòng quay đu quay có bán kính $30\text{ m}$, trục quay cách mặt đất $35\text{ m}$ và quay đều một vòng mất $120\text{ s}$. Một người vào cabin tại vị trí thấp nhất lúc $t = 0\text{ s}$. Xác định hàm số độ cao $h(t)$ của cabin và tính tổng thời gian người đó ở độ cao từ $50\text{ m}$ trở lên trong một vòng quay 16/09/2026
  • Để đo khoảng cách từ điểm $A$ trên bờ đến một vị trí $C$ ngoài cù lao trên sông, người ta chọn một điểm $B$ trên bờ sao cho khoảng cách $AB = 100\text{ m}$. Bằng giác kế, người ta đo được các góc $\widehat{CAB} = 60^\circ$ và $\widehat{CBA} = 75^\circ$. Hãy tính khoảng cách $AC$ và khoảng cách từ vị trí $C$ đến đường thẳng bờ sông $AB$ (làm tròn đến hàng phần mười) 16/09/2026
  • Từ một tấm tôn hình chữ nhật có chiều rộng $30\text{ cm}$, người ta gấp hai bên mép lên một góc $\theta$ để tạo thành máng dẫn nước có mặt cắt ngang là hình thang cân với đáy dưới và hai cạnh bên đều có độ dài $10\text{ cm}$. Tìm góc $\theta$ để diện tích mặt cắt ngang của máng đạt giá trị lớn nhất 16/09/2026
  • Mực nước tại một cảng biển vào thời điểm $t$ giờ tính từ nửa đêm được mô hình hóa bởi hàm số $h(t) = 4 + 3\cos\left(\frac{\pi t}{6} – \frac{\pi}{4}\right)$ (mét). Trong một ngày ($0 \le t \le 24$), có bao nhiêu thời điểm mực nước đạt $5{,}5\text{ m}$ và thời điểm đầu tiên đạt mức này là lúc mấy giờ? 16/09/2026

Mục lục

Booktoan.com (2015 - 2026) Học Toán online - Giải bài tập môn Toán, Sách giáo khoa, Sách tham khảo và đề thi Toán.
Giới thiệu - Liên hệ - Bản quyền - Sitemap - Quy định - Hướng dẫn.