• Skip to main content
  • Bỏ qua primary sidebar
Sách Toán – Học Toán – Đề Thi Toán

Sách Toán - Học Toán - Đề Thi Toán

Học toán, Đề thi toán, Sách giáo khoa Toán, trắc nghiệm Toán online

  • Học toán
    • Học Toán THPT
    • Học Toán THCS
  • Sách toán
  • Trắc nghiệm
  • Đề thi
  • TN THPT Toán
  • Tiện ích Toán

Mực nước tại cảng biển theo thời gian $t$ ($0 \le t \le 24$) cho bởi $h(t) = 3\cos\left(\frac{\pi t}{6} + \frac{\pi}{3}\right) + 12\text{ (m)}$. Tàu chỉ cập cảng an toàn khi mực nước đạt từ $13{,}5\text{ m}$ trở lên. Tìm các khoảng thời gian trong ngày tàu có thể cập cảng.

Ngày 22/09/2026 Chuyên mục: Toán học tuổi trẻ

📌 Đề bài:

Độ sâu của mực nước tại một cảng biển vào thời điểm $t$ giờ (tính từ $0$ giờ đến $24$ giờ trong ngày, $0 \le t \le 24$) được mô hình hóa bởi hàm số: $$h(t) = 3\cos\left(\frac{\pi t}{6} + \frac{\pi}{3}\right) + 12$$ trong đó $h(t)$ tính bằng mét (m). Một tàu chở hàng lớn chỉ có thể cập cảng an toàn khi độ sâu mực nước đạt tối thiểu $13{,}5\text{ m}$. Hỏi trong một ngày, tàu chở hàng có thể cập cảng trong những khoảng thời gian nào?

A. Từ $8$ giờ đến $12$ giờ và từ $20$ giờ đến $24$ giờ
B. Từ $6$ giờ đến $10$ giờ và từ $18$ giờ đến $22$ giờ
C. Từ $4$ giờ đến $8$ giờ và từ $16$ giờ đến $20$ giờ
D. Từ $2$ giờ đến $6$ giờ và từ $14$ giờ đến $18$ giờ
h=13.5m t (h) h (m) 0 4 8 12 16 20 24 9 12 15
Hình minh họa: Đồ thị hàm số mực nước $h(t)$ và các khoảng thời gian thỏa mãn $h(t) \ge 13{,}5\text{ m}$

📚 Phương pháp giải & Lý thuyết trọng tâm

  • Tàu cập cảng an toàn khi và chỉ khi độ sâu $h(t) \ge 13{,}5$.
  • Biến đổi bất phương trình lượng giác cơ bản về dạng: $\cos(X) \ge a$. $$\cos X \ge \frac{1}{2} \iff -\frac{\pi}{3} + k2\pi \le X \le \frac{\pi}{3} + k2\pi \quad (k \in \mathbb{Z})$$
  • Thay $X = \frac{\pi t}{6} + \frac{\pi}{3}$, giải tìm $t$ theo $k$ rồi kết hợp điều kiện thời gian thực tế trong một ngày: $t \in [0; 24]$.
💡 LỜI GIẢI CHI TIẾT & CÁCH GIẢI TỪNG BƯỚC (Nhấn để mở)

Bước 1: Thiết lập bất phương trình

Tàu chở hàng có thể cập cảng an toàn khi mực nước $h(t) \ge 13{,}5$, tức là: $$3\cos\left(\frac{\pi t}{6} + \frac{\pi}{3}\right) + 12 \ge 13{,}5$$ $$\Leftrightarrow 3\cos\left(\frac{\pi t}{6} + \frac{\pi}{3}\right) \ge 1{,}5$$ $$\Leftrightarrow \cos\left(\frac{\pi t}{6} + \frac{\pi}{3}\right) \ge \frac{1}{2}$$

Bước 2: Giải bất phương trình lượng giác

Áp dụng công thức nghiệm của bất phương trình $\cos X \ge \frac{1}{2}$: $$-\frac{\pi}{3} + k2\pi \le \frac{\pi t}{6} + \frac{\pi}{3} \le \frac{\pi}{3} + k2\pi \quad (k \in \mathbb{Z})$$ Trừ $\frac{\pi}{3}$ ở cả ba vế: $$-\frac{2\pi}{3} + k2\pi \le \frac{\pi t}{6} \le k2\pi$$ Nhân cả ba vế với $\frac{6}{\pi}$: $$-4 + 12k \le t \le 12k \quad (k \in \mathbb{Z})$$

Bước 3: Tìm các khoảng giá trị $t \in [0; 24]$

  • Với $k = 0$: $-4 \le t \le 0$. Kết hợp điều kiện $0 \le t \le 24$, ta có thời điểm $t = 0$ (lúc 0 giờ).
  • Với $k = 1$: $8 \le t \le 12$. Ta được khoảng thời gian từ $8$ giờ đến $12$ giờ.
  • Với $k = 2$: $20 \le t \le 24$. Ta được khoảng thời gian từ $20$ giờ đến $24$ giờ.
  • Với các giá trị $k$ khác ($k \le -1$ hoặc $k \ge 3$), không có giá trị $t \in [0; 24]$ thỏa mãn.

Vậy trong 24 giờ của ngày đó, tàu chở hàng có thể cập cảng an toàn trong các khoảng thời gian: từ 8 giờ đến 12 giờ và từ 20 giờ đến 24 giờ.

👉 Kết luận / Đáp án: Chọn A (Từ 8 giờ đến 12 giờ và từ 20 giờ đến 24 giờ).

✍️ 5 Bài tập tương tự tự luyện (Có lời giải chi tiết)

Bài tập 1: Mực nước của một con kênh theo thời gian $t$ ($0 \le t \le 24$ giờ) cho bởi $h(t) = 2\sin\left(\frac{\pi t}{12}\right) + 5\text{ (m)}$. Hỏi mực nước đạt giá trị lớn nhất là bao nhiêu mét và vào lúc mấy giờ?

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 1
Vì $-1 \le \sin\left(\frac{\pi t}{12}\right) \le 1$ nên giá trị lớn nhất của $h(t)$ là $h_{\max} = 2(1) + 5 = 7\text{ m}$.
Đạt được khi $\sin\left(\frac{\pi t}{12}\right) = 1 \Leftrightarrow \frac{\pi t}{12} = \frac{\pi}{2} + k2\pi \Leftrightarrow t = 6 + 24k$.
Vì $0 \le t \le 24$ nên $k = 0 \Rightarrow t = 6$.
Đáp số: Mực nước cao nhất là $7\text{ m}$ vào lúc $6$ giờ sáng.

Bài tập 2: Nhiệt độ ngoài trời $T$ ($^\circ\text{C}$) tại một thành phố vào thời điểm $t$ giờ ($0 \le t \le 24$) được mô hình hóa bởi $T(t) = 28 – 4\cos\left(\frac{\pi t}{12}\right)$. Hỏi thời điểm nào trong ngày nhiệt độ đạt $30^\circ\text{C}$?

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 2
Ta có: $28 – 4\cos\left(\frac{\pi t}{12}\right) = 30 \Leftrightarrow \cos\left(\frac{\pi t}{12}\right) = -\frac{1}{2} = \cos\left(\frac{2\pi}{3}\right)$.
$\Rightarrow \frac{\pi t}{12} = \pm \frac{2\pi}{3} + k2\pi \Leftrightarrow t = \pm 8 + 24k$.
Với $t \in [0; 24]$, ta nhận các giá trị: $t = 8$ giờ và $t = -8 + 24 = 16$ giờ.
Đáp số: Vào lúc $8$ giờ sáng và $16$ giờ chiều (4 giờ chiều).

Bài tập 3: Một chất điểm dao động điều hòa theo phương trình $x(t) = 4\cos\left(2\pi t – \frac{\pi}{3}\right)\text{ (cm)}$. Trong $2$ giây đầu tiên ($0 \le t \le 2$), chất điểm đi qua vị trí cân bằng ($x = 0$) bao nhiêu lần?

💡 Xem đáp án & Lời giải Bài tập 3
$x(t) = 0 \Leftrightarrow \cos\left(2\pi t – \frac{\pi}{3}\right) = 0 \Leftrightarrow 2\pi t – \frac{\pi}{3} = \frac{\pi}{2} + k\pi \Leftrightarrow t = \frac{5}{12} + \frac{k}{2}\text{ (với } k \in \mathbb{Z}\text{)}$.
Điều kiện $0 \le t \le 2 \Leftrightarrow 0 \le \frac{5}{12} + \frac{k}{2} \le 2 \Leftrightarrow -\frac{5}{6} \le k \le \frac{19}{6} \approx 3{,}17$.
Do $k \in \mathbb{Z}$ nên $k \in \{0; 1; 2; 3\}$ (có 4 giá trị của $k$).
Đáp số:

Bài liên quan:

  • 1. Số giờ có ánh sáng mặt trời của một thành phố trong ngày thứ $t$ của năm được cho bởi hàm số $L(t) = 12 + 2\sin\left[\frac{\pi}{180}(t – 30)\right]$ ($1 \le t \le 360$). Ngày có nhiều giờ ánh sáng nhất là ngày thứ mấy và có những ngày nào có đúng 13 giờ ánh sáng?
  • 2. Hằng ngày, mực nước tại một cảng biển lên xuống theo thủy triều. Độ sâu $h$ (mét) của mực nước tại thời điểm $t$ (giờ) trong ngày ($0 \le t \le 24$) được mô hình hóa bởi hàm số $h(t) = 6 + 3\cos\left(\frac{\pi t}{6}\right)$. Hỏi trong một ngày, mực nước tại cảng đạt độ sâu $7,5\text{ m}$ tại những thời điểm nào?
  • 3. Một vòng quay có bán kính $30\text{ m}$, trục quay cách mặt đất $35\text{ m}$, quay đều 1 vòng hết 12 phút. Chiều cao của cabin sau $t$ phút là $h(t) = 35 – 30\cos\left(\frac{\pi}{6}t\right)\text{ (m)}$. Trong 1 vòng đầu tiên ($0 \le t \le 12$), tại thời điểm nào cabin ở độ cao $50\text{ m}$?
  • 4. Một vòng đu quay có bán kính $20\text{ m}$, trục quay cách mặt đất $25\text{ m}$, quay đều với chu kì 60 giây. Độ cao $h$ (mét) của một cabin so với mặt đất tại thời điểm $t$ (giây) được cho bởi hàm số $h(t) = 25 – 20\cos\left(\frac{\pi}{30}t\right)$. Hỏi trong 60 giây đầu tiên, cabin ở độ cao $35\text{ m}$ tại những thời điểm nào?
  • 5. Toán học tuổi trẻ – số 506 tháng 08/2019

Reader Interactions

Để lại phản hồi Huỷ trả lời

Sidebar chính

Bài viết mới

  • Đề Toán thi tốt nghiệp THPT 2026 – Lần 2 (CTQ) 22/09/2026
  • Số giờ có ánh sáng mặt trời của một thành phố trong ngày thứ $t$ của năm được cho bởi hàm số $L(t) = 12 + 2\sin\left[\frac{\pi}{180}(t – 30)\right]$ ($1 \le t \le 360$). Ngày có nhiều giờ ánh sáng nhất là ngày thứ mấy và có những ngày nào có đúng 13 giờ ánh sáng? 22/09/2026
  • Hằng ngày, mực nước tại một cảng biển lên xuống theo thủy triều. Độ sâu $h$ (mét) của mực nước tại thời điểm $t$ (giờ) trong ngày ($0 \le t \le 24$) được mô hình hóa bởi hàm số $h(t) = 6 + 3\cos\left(\frac{\pi t}{6}\right)$. Hỏi trong một ngày, mực nước tại cảng đạt độ sâu $7,5\text{ m}$ tại những thời điểm nào? 22/09/2026
  • Mực nước tại cảng biển theo thời gian $t$ ($0 \le t \le 24$) cho bởi $h(t) = 3\cos\left(\frac{\pi t}{6} + \frac{\pi}{3}\right) + 12\text{ (m)}$. Tàu chỉ cập cảng an toàn khi mực nước đạt từ $13{,}5\text{ m}$ trở lên. Tìm các khoảng thời gian trong ngày tàu có thể cập cảng. 22/09/2026
  • Một vòng quay có bán kính $30\text{ m}$, trục quay cách mặt đất $35\text{ m}$, quay đều 1 vòng hết 12 phút. Chiều cao của cabin sau $t$ phút là $h(t) = 35 – 30\cos\left(\frac{\pi}{6}t\right)\text{ (m)}$. Trong 1 vòng đầu tiên ($0 \le t \le 12$), tại thời điểm nào cabin ở độ cao $50\text{ m}$? 22/09/2026

Mục lục

Booktoan.com (2015 - 2026) Học Toán online - Giải bài tập môn Toán, Sách giáo khoa, Sách tham khảo và đề thi Toán.
Giới thiệu - Liên hệ - Bản quyền - Sitemap - Quy định - Hướng dẫn.